edudladrobina@gmail.com

tel. 513-402-620

Kryscy to ród szlachecki, którego istnienie od wieków wiąże się z Drobinem. Należeli oni do najbardziej znaczących, najzamożniejszych i wpływowych rodzin na północnym Mazowszu, na Ziemi Ciechanowskiej i Ziemi Płockiej.

       Pierwszą znaczącą postacią, związaną z tym znamienitym rodem, która zapisała się w historii, był Ninogniew, nazwany później Pierwszym. Zajmował on wysokie stanowiska w ówczesnej hierarchii władz: był kasztelanem (1463-1465) i wojewodą (1465-1468) płockim. Jego najmłodszy syn, również Ninogniew (zwany Drugim) także sprawował urząd wojewody płockiego w latach 1496-1507. To właśnie oni są fundatorami drobińskiego kościoła. Budowę rozpoczął Ninogniew Pierwszy. Dokończył, w roku 1477, Ninogniew zwany Drugim.

       Największe znaczenie w życiu politycznym Polski ród Kryskich osiągnął w XVI i XVII wieku. To właśnie wtedy syn Ninogniewa (Drugiego), Paweł - starosta mławski w latach 1521-1529 - zdolnościami i przedsiębiorczością zapewnił swoim synom wysokie wykształcenie i pozycję.
Na szczególną uwagę zasługuje najstarszy z nich, Wojciech, urodzony około 1530 roku. Zdołał dostać się w najbliższe  otoczenie  króla Zygmunta Augusta, który - doceniając jego erudycję i zdolności dyplomatyczne - powołał go na stanowisko sekretarza królewskiego. Powierzył mu kilka ważnych misji dyplomatycznych: do papieża Juliusza III, do Marii Tudor i do króla Hiszpanii.

       Na uwagę zasługuje także najmłodszy z braci, urodzony prawdopodobnie w 1536 roku, Stanisław. To ten, który ufundował nagrobek po prawej stronie prezbiterium, i jednocześnie ten, którego wyobrażenie można oglądać w drugim nagrobku po lewej stronie. Miał wyczucie politycznej przyszłości: w kolejnych interregnach - okresach, w których wybierano królów elekcyjnych - angażował się po stronie tych, którzy w wyborach zwyciężali.

       Stanisław Kryski pełnił wiele funkcji, zajmował ważne stanowiska. Był kasztelanem raciąskim, starostą płockim i dobrzyńskim, i wojewodą mazowieckim. W historii Polski zapisał się podpisaniem restytucji Podlasia do Korony w 1569 roku. Także i on wysyłany był za granicę w misjach, które wymagały dużych umiejętności dyplomatycznych.

       Kryscy pieczętowali się herbem Prawdzic, występującym też pod nazwą Prawda.

Najcenniejszy zabytek Drobina - nagrobki Kryskich

 Po prawej stronie - patrząc w stronę ołtarza - na południowej ścianie prezbiterium, znajduje się prawdziwe arcydzieło  renesansowej sztuki sepulkralnej. To nagrobek Pawła i Anny - małżonków Kryskich i ich syna Wojciecha. Po raz pierwszy w Polsce w kompozycji tego typu rzeźby pojawiają się postacie siedzące. Zarówno we wcześniejszych, jak i późniejszych dziełach różnych artystów, tak przecież licznych w katedrach i kościołach, zmarli przedstawieni są w pozycjach leżących. Układ ten prowadzi niewątpliwie do najwybitniejszych artystów włoskiego renesansu.

       Nagrobek - ufundowany przez Stanisława Kryskiego - został wykonany w latach 1572-1576 przez artystę z warsztatu włoskiego rzeźbiarza i architekta Santi Gucciego.

       Drugi nagrobek, ten po lewej stronie, jest niezbyt udaną kopią pierwszego. Przedstawia on postacie Stanisława Kryskiego, jego żonę Małgorzatę z Uchańskich i syna Piotra. Warto zwrócić uwagę na czwartą postać. Nie wiadomo do końca kim ona jest. To dziecko, stojące obok siedzącej Małgorzaty, podtrzymujące tablicę z inskrypcją. Być może to maleńki Paweł, jeden z czterech synów przedstawionego małżeństwa i brat fundatora, który zmarł w dzieciństwie. Nagrobek został ufundowany przez Wojciecha Kryskiego i budowany był w latach 1609-1613.

            Nagrobek - tylko niecałe pół wieku młodszy od tego, którego twórcą jest przedstawiciel włoskiej szkoły renesansu - jest  także skarbem sztuki. To, że wykonany został przez nieznanego twórcę, może mniej utalentowanego rzeźbiarza, nie do końca obeznanego z zasadami stworzonymi przez Michała Anioła i jego naśladowców, w niczym nie umniejsza jego dzisiejszej wartości.

            Unikatowe w skali kraju nagrobki powinny pozostać dla przyszłych pokoleń jako dowód, że renesansowa sztuka dotarła na ziemie północnego Mazowsza i jako świadectwo tego, że ród Kryskich zapisał się w historii  Polski dobrymi zgłoskami.

                                                                                                          Katarzyna Śmigielska, k. I TH

 

Źródło informacji: lokalna gazetka Kontakt, sierpień 2011
Źródło zdjęć:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Parafia_św._Stanisława_Biskupa_Męczennika_w_Drobinie#/media/File:Drobin_06_(2009).jpg

https://pl.wikipedia.org/wiki/Feliks_Kryski#/media/File:Herb_Prawdzic.svg

https://pl.wikipedia.org/wiki/Nagrobek_rodziny_Kryskich_w_Drobinie#/media/File:Drobin_07_(2009).jpg

http://www.krajoznawcy.info.pl/czerwone-turki-i-florenckie-nagrobki-8601